تاثیر تخریب لایه ازن بر تغییرات اقلیمی


نویسنده سپیده رحمان پور محقق تغییرات اقلیمی است

به منظور افزایش آگاهی نسبت به این معضل و توجه به پیامدهای آن و یافتن راه هایی برای حفاظت از آن، 22/13 سپتامبر روز جهانی اوزون نام گذاری شده است. لایه اوزون لایه ای است در ارتفاع 20 تا 30 کیلومتری از سطح زمین، ضخامت سه میلی متر در استراتوسفر، با غلظت بالایی از مولکول های ازن (O3). این لایه توسط فیزیکدانان فرانسوی کشف شد. لایه اوزون پرتوهای فرابنفش را جذب می کند و آنها را به اشعه مادون قرمز تبدیل می کند و به سطح زمین می فرستد و حیات در این سیاره را ممکن می کند. هر گونه کمبود در وضعیت لایه اوزون منجر به رسیدن اشعه ماوراء بنفش به زمین می شود.

رسیدن این پرتوها به خشکی می تواند زنجیره غذایی در دریا را تضعیف کند و از تولید مثل پلانکتون های دریایی جلوگیری کند. همچنین بر رشد گیاه تأثیر منفی می گذارد. سیستم ایمنی بدن انسان را مختل می کند و باعث بیماری هایی مانند سرطان پوست و آب مروارید می شود. برخی از عوامل طبیعی و فعالیت های انسانی می توانند باعث تخریب و کاهش غلظت لایه اوزون شوند.

گرمایش جهانی همچنین آسیب پذیری لایه اوزون را تسریع می کند. آسیب پذیری و تخریب لایه اوزون در ابعاد مختلف با تغییرات اقلیمی مرتبط است. اما تخریب لایه اوزون دلیل اصلی تغییرات آب و هوایی نیست. کاهش غلظت لایه اوزون باعث کاهش دمای استراتوسفر و افزایش دمای تروپوسفر می شود. این مشکل باعث می شود اشعه UV به سطح زمین برسد و آن را گرم کند.

محققان جوی دانشگاه واشنگتن بر این باورند که تخریب لایه اوزون در چند دهه گذشته و گرمایش ناشی از حضور گازهای گلخانه ای باعث افزایش دمای نصف النهار در استراتوسفر پایینی و تروپوسفر فوقانی شده و باعث شکل گیری فرآیندهای حیاتی در آب و هوای سطحی و استراتوسفری
بزرگترین تغییر در نوسان قطب جنوب. همانطور که یک سوراخ ازن بر روی قطب جنوب تشکیل شده است، جابجایی نوسانات قطب جنوب مناطق آب و هوایی را به سمت جنوب تغییر می دهد. با گذشت زمان، رژیم بارش و دمای آب دریا و جریان های اقیانوسی نیز تغییر می کند. این مشکل ابری شدن آب و هوا و الگوهای آب و هوایی در سراسر نیمکره جنوبی است. به عبارت بهتر، تغییرات در وضعیت لایه اوزون باعث تغییرات دما و الگوی بارش و سپس تغییر در زنجیره غذایی موجودات و اکوسیستم نیمکره جنوبی می شود و در نتیجه بر تسریع تغییرات آب و هوایی تأثیر می گذارد. روند تغییرات در مناطق خاص؛ بنابراین هرگونه تغییر در غلظت لایه اوزون و اختلال در عملکرد آن باعث رسیدن اشعه ماوراء بنفش به زمین و افزایش دمای سطح زمین و تغییر اقلیم می شود که پیامدهای زیانبار و خسارات جبران ناپذیری را در پی خواهد داشت.

روزنامه جام جم