عظمت مبخله به روایت ناکلان



این جشنواره که در سال های اخیر استعدادهای جدیدی را در زمینه نمایش های مذهبی و نمایشی به کشور معرفی کرده است، امسال با اتفاق و ابتکاری جدید، اضافه شدن بخش مباهله همراه بود. درباره این ابتکار و نتایج آن با مرشد محسن میرزاعلی که از چهره های مهم و تاثیرگذار این هنر آیینی ملی است گفت وگو کرده ایم.

مرشد محسن میرزاعلی در ابتدای بحث به جشنواره سراسری تعزیه و تعزیه غدیر اشاره می کند و می گوید: در پنج تا شش سال اخیر جشنواره تعزیه خوانی و تعزیه غدیر با هدف حفظ و حراست برگزار می شود. هنر آیینی قصه گویی، تعزیه خوانی، تقویت و ترویج تعلیم علوی و تربیت مبلغان غدیر و علویان. این جشنواره تأثیر عمیقی بر مردم این سرزمین گذاشت و جنبشی را ایجاد کرد که به اعتقاد من در نوع خود بی نظیر و موفق بود. پنجمین جشنواره غدیر و مباهله نقالی امسال به همت سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران، رادیو فرهنگ و حوزه هنری انقلاب اسلامی برگزار شد. چهارشنبه گذشته آخرین روز اجرای ما در میدان ولی عصر بود و خوشبختانه با استقبال زیادی روبرو شد. 210 اثر اولیه به دبیرخانه رسید که از میان آنها داوران حرفه ای 50 اثر را برای مرحله بعد و در نهایت 33 اثر را انتخاب کردند که 13 اثر آن کودک است.
کار با کیفیتی دیدیم
وی با تاکید بر کیفیت بالای آثار ارائه شده در جشنواره ادامه می دهد: از کیفیت آثاری که دیدم بسیار راضی هستم. در این جشن حتی یک کودک پنج ساله نیز حضور داشت که بیش از 415 بیت از بیت های شاهنامه، سعدی و مناقب حضرت علی (ع) را تلاوت کرد و با بیانی رسا و غالب اجرا کرد که حضار مورد تشویق قرار گرفتند. به شدت. 10 اثر برای بخش نوجوانان، 10 اثر برای بزرگسالان انتخاب شد که جدا از بخش کودک به رقابت پرداختند. چرا که از نظر ما کودکی که به این جشنواره راه یافته برنده است و نباید درگیر مسابقه شود اما در بین نوجوانان و بزرگسالان شاهد رقابت بین زن و مرد بودیم. برخی از افراد از ما می پرسند که چرا بر اساس جنسیت علیه رقبا تبعیض قائل شدید؟ با توجه به استعدادها و توانایی های متفاوت زن و مرد، شرکت کنندگان را بر اساس جنسیت تقسیم کردیم و فکر کردیم در بین همه شرکت کنندگان انصاف رعایت شود. حتی جالب است بدانید که امسال برای اولین بار کار از سوی اهل سنت برای ما ارسال شد و این نکته مهمی است. زیرا تبلور خود امیرالمومنین است که دلها را روشن می کند.
اهمیت مبل در فرهنگ شیعه
مرشد میرزاعلی در پاسخ به این سوال که هدف از افزودن بخش مباهله به بزرگترین رویداد هنری نقالی چیست، تصریح کرد: فکر می کنم غدیر تا مباهله را باید ایام ولایت دانست. شاید 10 روز طول نکشد، اما بحث ولایت امیرالمومنین (ع) که یکی از مهم ترین مسائل شیعیان است در اینجا مطرح می شود. علی (علیه السلام) روح و جان پیامبر اکرم (ص) است. غدیر دلیل بر حقانیت و مظلومیت شیعه است، ظلم است زیرا همه ائمه حتی امیرالمؤمنین علی (ع) در طول عمر شریفشان مکرراً غدیر را فریاد می زدند و حق خود را بر آن ادا می کردند. بر اساس شواهد تاریخی حتی فاطمه زهرا (سلام الله علیها) در لحظات حساسی فریاد گدیر سر می داد. حق امیرالمومنین همیشه پایمال شده است و ما شیعیان موظفیم این حق را اعلام کنیم. بحث ولایت و مبخل موضوع مهمی است که متأسفانه به درستی به آن پرداخته نشده است، اما هنر نکالی این توانایی را دارد که این مهم را به گوش جهانیان برساند و ما در این دوره از جشنواره تلاش کرده ایم تا به آن بازتاب داشته باشیم. تا حد امکان واقعه غدیر و بیایید از ولایت پذیری و ولایت پذیری در دوران معاصر صحبت کنیم.
به گفته مرشد میرزاعلی، هنر تقلید ظرف نابی است که در هر زمینه ای می توان از آن برای انتقال مفاهیم به مخاطب و فرهنگ سازی استفاده کرد. هنر نقالی مجموع همه هنرها را در بر می گیرد اما متأسفانه سازمان های پیشرو اعم از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، میراث فرهنگی و غیره قدردان آن نیستند.
این عروسک گردان و عروسک گردان، دبیر و عضو هیئت انتخاب آثار ارسالی به پنجمین جشنواره عروسک گردانان و عروسک گردانان غدیر با تشکر از سازمان فرهنگی هنری شهرداری و حوزه هنری در توضیح عروسک گردان و اجرا هنر در ایران می گوید: کم و بیش هنری از برگزاری جشنواره عروسک گردانی و عروسکی گدیر. حمایت می شود و از مدیرانش قدردانی می کنیم اما از آنها انتظار بیشتری داریم. زیرا حاملان علوی را باطن پرچم حیدر کرار می دانند که با خیلی چیزهای دیگر متفاوت است. با وجود همه مشکلات، حاملان ما انسان های شریفی هستند. از برگزاری جشنواره مذکور به همت حضرت امیرالمومنین (ع) حمایت می کنند. با تمام این تفاسیر به زودی جشنواره نکشا با موضوع بازسازی شاهنامه را خواهیم داشت. همچنین برای اربعین ششمین همایش سراسری اربعین کربلا را با حضور خوانندگان و مجریان برگزار خواهیم کرد. مرشد میرزاعلی درباره اضافه شدن بخش بین المللی به این جشنواره می گوید: برای بین المللی شدن این جشنواره فکری شده اما هنوز قطعی نشده است.
وی در نهایت از کم توجهی و آسیب هایی که بر سر راه ناقلین و فیلمنامه خوان ها می آید ابراز تاسف می کند و خاطرنشان می کند: ما در کشوری با مذهب شیعه زندگی می کنیم، اما متأسفانه آنقدر که باید برای ناقلین ارزش قائل نیستند. در همان زمان هنر ناکالی در سراسر جهان ثبت شد. کامل ترین نوع روایت همراه با نمایش، بازی و موسیقی، شخصیت پردازی ایرانی است. این هنر مختص ایرانیان است و در خون ماست. در کشوری با جمعیت 80 میلیون نفری، هر 10000 نفر به یک حمل و نقل نیاز دارند. یعنی کشور ما به 8000 کریر نیاز دارد.
آیا ما این همه خط لوله و اسکرین خوان داریم؟ متاسفانه وجود ندارد. هنرهای آیینی ما نه تنها در ایران، بلکه در کل جهان حرفی برای گفتن دارد و ما می توانیم از این ابزار برای فرهنگ سازی کشورمان، آداب و رسوم، اهدافمان و… استفاده کنیم. از سازمان هایی مثل میراث فرهنگی و وزارت رهبری انتظار دارم که کار کنند و از هنر ناکالی حمایت کنند. نقالان طرح ها و ایده های خوبی برای جشنواره نقال و محجبه خوانی دارد اما از آنها حمایت نمی شود. امروزه کشورهای دیگر با فرهنگ و موسیقی خود بر فرزندان ما تأثیر می گذارند. پس چرا نباید به حوزه روایتگری و نقالی علاقه مند باشیم و این هنر را به کودکان و نوجوانان معرفی کنیم؟ کشورهای دیگر این هنر را ندارند اما ما داریم و متأسفانه آن طور که شایسته است از آنها استفاده نمی کنیم.

مونی: اپلیکیشن مباهله روزنامه جام جم