ما شاگرد مکتب نمایش‌های ایرانی هستیم/ کریم حرف حق را پیش حاکم ستمکار برد


بازیگر نمایش «کریملوژی» با بیان اینکه نمایش ایرانی ابزار خوبی برای بیان مشکلات و معضلات اجتماعی است از مراحل شخصیت پردازی خود در نقش کریم شیره ای در این نمایش گفت.

مجید رحمتی بازیگر نمایش «کریملوژی» که از ۱۵ فروردین الی ۲۳ اردیبهشت ماه ۱۴۰۱ در سالن ۳ پردیس تئاتر شهرزاد روی صحنه بود در گفتگو با خبرنگار تئاتر صبا درباره روند تولید این نمایش که دور سوم اجرای خود را سپری کرد، بیان کرد: سه سال پیش کهبد تاراج طرحی به نام «سه روز عزای عمومی» را داشت که همان زمان رضا بهرامی از این طرح نمایشی محیطی در کافه نزدیک اجرا کرد.

بازیگر نمایش «تصویر مصور مظفری» خاطرنشان کرد: با صحبت درباره زندگی کریم شیره ای با مهران رنج‌بر به عنوان نویسنده اثر ابتدا نمایشنامه ای کوتاه در ابنباره نوشته شد که مورد پسند واقع نشده و در نهایت داستان شب اول قبر و به دنبال قبر گشتن کریم شیره ای به عنوان سوژه اصلی نگارش متن انتخاب شد.

بازیگر نمایش «غلامرضا لبخندی» اظهار کرد: برای شروع کار در سالن سایه تئاتر شهر من و رضا بهرامی کارگردانی مشترک کار را بر عهده داشتیم و مهران‌رنج بر به عنوان بازیگر نقش کریم شیره ای حضور داشت. با توجه به زمان کمی که برای آمادگی اجرا در سالن سایه داشتیم، تمرین ها برای مدت یکسال متوقف شد تا زمانی که در سال ۱۳۹۸ که طرح برای حضور در جشنواره نمایش های آیینی و سنتی ارسال شد. در ابتدا در نظر داشتیم تا بازیگری اصفهانی برای ایفای نقش کریم انتخاب شود ولی با نظر رضا بهرامی من خودم بازی در کار را آغاز کردم.

او ادامه داد: خوشبختانه مهران‌رنج بر با توجه به شناخت و تخصصی که از من در اجرای نمایش های ایرانی داشت، دست مرا برای تحلیل متن باز گذاشته بود و با نظارت کامل نویسنده و همفکری کارگردان در زمان دورخوانی پس از چندین بازنویسی و تمرین کار به انسجام رسید و در جشنواره نمایش های آیینی و سنتی و بلافاصله در مجموعه تئاتر شهر روی صحنه رفت.

بازیگر «خنکای ختم خاطره» درباره حضور نوید محمدزاده به عنوان تهیه کننده اظهار کرد: پس از پایان ۳۰ شب اجرای کار در مجموعه تئاتر شهر نوید محمدزاده پیشنهاد داد تا دور دوم اجرا با تهیه کنندگی او و در یک سالن خصوصی انجام شود که در سالن هامون روی صحنه رفتیم.

این بازیگر تئاتر و تلویزیون عنوان کرد: «کریملوژی» با حضور در سی و هشتیمن جشنواره بین المللی تئاتر فجر در ۶ بخش نویسندگی، کارگردانی، بازیگری، طراحی نور، طراحی گریم و طراحی لباس کاندید شد.

بازیگر نمایش «کریملوژی» با اشاره به اجرای حال حاضر این اثر در پردیس تئاتر شهرزاد توضیح داد: با پیشنهاد مدیر پردیس شهرزاد به نوید محمدزاده مبنی بر برگزاری رپرتواری از اجراهایی که در دوسال اخیر به عنوان تهیه کننده در آنها حضور داشته است، مجددا نمایش را آماده کردیم و برای بار سوم روی صحنه رفت.

«کریملوژی» برخلاف ساختار ارسطویی نوشته شده است

رحمتی درباره نمایشنامه «کریملوژی» خاطرنشان کرد: مهران رنج‌بر نویسنده ای شناخته شده در پرتره نویسی است‌. او در نگارش پرتره «کریملوژی» سعی کرد تا برخلاف ساختار ارسطویی که از الف شروع کرده تا به ی برسند، نباشد. بخشی از متن براساس مطالعات و مستندات درباره شخصیت کریم شکل گرفت اما مهران رنج‌بر سعی کرد با شکل دراماتیک زیبایی که ما در گروه به آن لحاف چهل تیکه می گوییم داستان را روایت کند.

بازیگر نمایش «نحس» خاطرنشان کرد: رنج‌بر پازل به هم ریخته ای در نمایش ایجاد کرد و این موضوع در بخش بازیگری و کارگردانی وظیفه سختی برعهده ما گذاشت و در بخش طراحی صحنه نیز با ایده های مشترک من و رضا بهرامی به اتفاق نظر رسیدیم و ایده اولیه را در قبرستان آوردیم و با چند آکسسوار مخصوص مثل بیل، کلنگ، سطل، فرغون و یک درخت خشکیده فضاسازی کار برای مخاطب انجام شد.

بازی در نقش کریم شیره ای چالش بزرگی بود

بازیگر نمایش «کریملوژی» با اشاره به چالش بازی در این نقش اعلام کرد: از آنجا که کریم یک شخصیت حقیقی و تاثیرگذار در نمایش ایرانی بود بازی در نقش او چالش بزرگی بود. کریم شخصیت شناخته شده ای در تاریخ نمایش ایران است تا حدی که کتاب هایی همچون کریم شیره ای و نمایش های آن درباره فکاهی ها و طنزهای این شخصیت توسط حسین نوربخش جمع آوری شده است.

این هنرمند خاطرنشان کرد: قطعا وظیفه بازی در نقش فردی که از او تاریخچه ای وجود دارد، سخت است. تنها مستندات باقی مانده از کریم یکسری عکس و شیوه های بقال بازی بوده است که این شخصیت در دربار ناصرالدین شاه انجام می داده است.

کریم شیره ای و بقال بازی در حضور ناصرالدین شاه

او بیان کرد: کریم شیره ای بسیار آدم باهوشی بوده و تمام مسائل روز جامعه را رصد می کرده و این مسائل را در مقابل ناصرالدین شاه با نام بقال بازی به همراهی گروهش به شکل بداهه روی صحنه می برده است. کریم شیره ای جمله معروفی دارد که می گوید: «بزرگترین جهاد من بردن حرف حق پیش حاکم ستمکار بود.»

بازیگر نمایش «کریملوژی» توضیح داد: حدود ۹۰ الی ۱۰۰ جلسه تمرین برای شکل گیری این شخصیت نمایشی با تمرین های بسیار سخت و ویژه رضا بهرامی انجام شد و بعد از آن ماریا حاجیها به عنوان طراح گریم و پگاه ترکی طراح لباس کار که چند لباس مختلف برای این شخصیت طراحی کرد، نقش بسیار موثری در شخصیت پردازی داشتند که بسیار از آنها سپاسگزارم.

بازیگر نمایش «ترن» ادامه داد: با توجه به عکس هایی که از کریم در فضای مجازی وجود داشت یکی از چشم هایش چپ بود و این موضوع چالش بزرگی بود تا من در طول ۶۰ دقیقه اجرا چشمم را به شکل او نگه دارم و البته که از لحاظ سن نیز حداقل دوبرابر سن من بود که باید در اجرا مورد توجه قرار می گرفت.

این بازیگر اذعان کرد: نمایشنامه کارکردهای زیادی از روحوضی، شبیه خوانی، خیمه شب بازی و … داشت که خوشبختانه در این لحاف چهل تیکه به خوبی به نمایش درآمد و خوشبختانه استقبال مخاطب از کار خوب بوده است. دوست داشتم مخاطب با تماشای این پرتره نمایشی به این موضوع که چه شخصیت های ماندگاری در روند نمایش ایرانی بوده اند و چه تاثیری گذاشته اند، پی ببرد.

او عنوان کرد: این افراد خود را نماینده مردم می دانستند و معتقد بودند از آنجا که دسترسی به شاه برای عامه امکانپذیر نیست این هنرمندان هستند که باید مشکلات و درددل مردم را به حاکمیت وقت برسانند. با نگاه به چنین خدماتی دوست داشتم مردم به تماشای نمایش «کریملوژی» بنشینند.

بازیگر نمایش «تصویر مصور مظفری» با اشاره به شخصیت کریم شیره ای اظهار کرد: کریم شیره ای شخصیت بسیار عجیب و غریبی است که با وجود علاقه ناصرالدین شاه به او و با وجود اعلام سه روز عزای عمومی برای این شخصیت هیچ اثری از قبر یا اطلاعات دقیقی از زندگی اش در تاریخ باقی نمانده است که حتی در نمایش «کریملوژی» نیز ما به آن پرداخته ایم و سوالاتی در مورد این شخصیت وجود دارد که تاریخ باید به آن پاسخ دهد.

نمایش ایرانی همچنان به شکل موزه ای مورد توجه است

مجید رحمتی در پایان گفت: امیدوارم مخاطبان بدانند که ما شاگرد مکتب نمایش های ایرانی هستیم که از استادانی چون بهرام بیضایی آموخته ایم و ببینند که نمایش ایرانی چه ابزار خوبی برای بیان معضلات و مشکلات اجتماعی است.

انتهای پیام/