مبلغان دین نبوی باید «نرم» باشند.


تاسی به عنوان اولین شخص جهان اسلام و به تعبیر علمای مسلمان و متون موجود، الگوی اخلاق و زندگی مسالمت آمیز است، راهبرد و راه حلی برای رهایی از سردرگمی تفاوت های رفتاری بین مردم و ملل است. آیات … حسن عالمی نماینده مجلس خبرگان رهبری از استان خراسان رضوی از اخلاق فردی و اجتماعی پیامبر و لزوم توجه مبلغان دینی به این امر می گوید.

چرا در سیره پیامبر بیش از هر چیز به اخلاق و اخلاق نبوی اشاره شده است؟

رسول خدا صلی الله علیه و آله در همه امور برای ما الگو است. صفات نیک پیامبر برای ما و همه بشریت درس عبرت است. آیات فراوانی در قرآن درباره رفتار و خلق و خوی پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) وجود دارد. از جمله اینکه خداوند در آیه 159 سوره آل عمران می فرماید که رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم دارای قلبی نرم و رفتاری ملایم و اخلاقی بسیار پسندیده بود.

زیرا اگر رسول خدا نرم و خوش برخورد نبود، مردم بر ضد او پراکنده می شدند; و سپس خداوند متعال به بحث دیگری از پیامبر اشاره می کند که می فرماید: «عفو و عفو». مثلاً اگر کسی به شما توهین کرد، او را ببخشید. از صفات پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله این بود که اهل مشورت بود; واشاورهم فی الامر: مشورت با مسلمانان هنگام تصمیم گیری; و وقتی به تصمیمی رسیدی، تصمیم بگیر و به خدا توکل کن. آیات دیگری نیز در قرآن درباره صفات پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) وجود دارد که خداوند ابتدا او را به این صفات هدایت کرد و رسول … به آنها عمل کرد و بدین ترتیب یکی از صفات آن حضرت شد. . خداوند در آیه 199 سوره اعراف پیامبر اکرم را به بخشش دعوت می کند. یا در آیه 127 سوره نحل به صبر و تحمل سختی ها توصیه می شود و در هنگام گرفتاری از ظلم و ستم دیگران ناراحت و مضطرب نشوند. علاوه بر این، آیات زیادی در اخلاق نبوی وجود دارد.

در روایات درباره پیامبر اعظم (صلی الله علیه و آله و سلم) آمده است که او دارای شخصیتی نیکو، مهربان و لطیف بود. در روایات امام صادق (علیه السلام) آمده است که رسول خدا شب را در خانه ام السلمه سپری کرد. در نیمه های شب، زنان پیامبر متوجه شدند که پیامبر در گوشه اتاق مشغول نماز است و از خدا چیزی می خواهد. این گونه نقل قول ها و داستان ها راه عبادت در زندگی را به ما می آموزند. حضرت در نماز نیمه شب از خداوند می خواهد که نعمتی را که داده است نگیرد. این دعا بیان می کند که نعمت هایی که خداوند به انسان داده است دائمی نیست، پس انسان باید از این نعمت ها به خوبی مراقبت کند تا ماندگار شود. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در بخشی دیگر از نماز شب می فرماید: «خدایا! مرا در موقعیتی قرار نده که دشمنم یا کسی که به من حسادت می کند، مرا لعن کند و من در مقام بدخواهان قرار بگیرم. خدایا مرا به آن گرفتاری که از آن نجات دادی برگردان. در پاراگراف بعدی فرمودند خدایا مرا یک لحظه مثل یک چشم بر هم زدن به من قرض بده.

ام السلمه وقتی این دعا را شنید، گریه کرد زیرا پیامبر در چنین موقعیت معنوی نماز می خواند. زیرا پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم بر اساس اعتقادات همه مسلمانان معصوم و دارای کمالات خاصی است، اما همچنان در این حالت با خشوع نماز می خواند. ام السلمه به پیامبر عرض کرد: چرا با این همه مقام و مقامی که نزد پروردگار عالم داری این گونه دعا می کنی، خدایا یک لحظه به من قرض بده؟

پیامبر در پاسخ فرمود: ای ام السلمه! اگر خدا از دنیای انسان ها خارج شود، چه کسی از آن محافظت می کند؟ اگر انسان لحظه ای تنها بماند، شیطان او را وسوسه می کند و تمام زندگی اش از بین می رود. نکته دیگری که در فارسی سلمان در مورد رفتار رسول الله نقل شده این است که سلمان می گوید من بر رسول خدا وارد شدم، نشسته بودند و تکیه گاه (کوسن) بر پشتشان گذاشته بودند و بر آن تکیه داده بودند. وقتی وارد شدم، رسول خدا آن را به من داد. به من اجازه دادند به آن تکیه کنم. سپس فرمودند: مؤمنی که به مؤمن دیگری حمله کند، میزبان باید به مهمان احترام بگذارد. از صفات حسنه رسول خدا روایتی است که از امیرالمؤمنین علی (ع) نقل شده است: رسول خدا با کسی که با او مصافحه می داد مصافحه نمی کرد تا اینکه آن شخص با او مصافحه می کرد. . این نشانه ادب و مهربانی است.

آنچه تاکنون گفته شد نبوّت رفتار فردی است. این اخلاق چه پیامی برای جامعه امروز ما دارد؟

در حدیث شریف از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم نقل شده است که برای تکمیل امور اخلاقی مبعوث شدم. این بدان معناست که رسالت او بهبود اخلاق در بین مردم است. در این گفتار پیامی برای مردم و امت رسول خدا وجود دارد که از دستورات و راه های نبوی به بررسی مسائل اخلاقی و اصلاح اخلاق بپردازند. همچنین بر اساس همان سیره و اخلاق نبوی یکدیگر را اصلاح کنیم. بر همه مسلمانان این است که خود و جامعه را در این راه به اخلاق نبوی آراسته کنند. در قرآن کریم، رسول خدا به عنوان الگو و الگو برای بشر معرفی شده است. وقتی خداوند این پیامبر را الگوی ما قرار می دهد، وظیفه ماست که به گفتار و رفتار پیامبر خدا توجه کنیم و از او درس سالم زیستن بیاموزیم. در این صورت زندگی فردی و اجتماعی ما مملو از اخلاق نبوی می شود و جامعه نبوی شکل می گیرد. ما باید از اخلاق و رفتار رسول خدا پیروی کنیم تا با سیره پیامبر ادب کنیم، زیرا سیره و اخلاق پیامبر ادب است.

شما به لزوم اصلاح فردی و اجتماعی برای بهره مندی از اخلاق پیامبر اشاره کردید. چه آموزه هایی برای مبلغان دینی در روش تبلیغ و تعلیم نبوی وجود دارد؟

ببينيد، کسي که دين را ترويج مي کند، در قدم اول بايد نرم و ملايم باشد. با مردم با مهربانی رفتار کنید. این مهم ترین و اولین نکته ای است که از سیره پیامبر می توان فهمید و باید از آن پیروی کرد، زیرا در غیر این صورت سخنان ما تأثیری نخواهد داشت و مردم آن را نمی پسندند. یک مبلغ دینی نباید طوری رفتار کند که باعث تنفر مردم شود، زیرا اگر باعث انزجار، انزجار، ناراحتی مردم شود قطعا مردم این تبلیغ را نمی پذیرند. تبلیغات زمانی مؤثر است که کلمات زیبا و رفتار ملایم و مهربانانه باشد. نحوه گفتار و کلام پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) باید برای ما و روحانیونی که می خواهند تبلیغ کنند و تعالیم رسول خدا را تبلیغ کنند، الگو باشد.

وظیفه مبلغان دینی در خصوص رشد اخلاق نبوی در جامعه چیست؟

مبلغان دین و معنویت قطعاً در هر زمان و در هر شرایطی وظیفه ثابتی دارند و آن رساندن مضامین و مطالب و دستوراتی است که پیامبر اکرم فرموده است. چه از طریق قرآن و چه از طریق سنت و کلمات نبوی که در دسترس همگان است. روحانیون و مبلغان دینی وظیفه دارند این را به سبک تبلیغ و تعلیم پیامبر (صلی الله علیه و آله) به مردم برسانند. اگر این گونه سخنان اهل بیت و پیامبر به مردم ابلاغ شود، قطعاً مردم عمل می کنند. از امام رضا (علیه السلام) نقل شده است که فرمودند اگر مردم حکمت کلام ما را می دانستند از ما پیروی می کردند. در زمان امام و پیامبر مکلف بودند و یاران و یارانشان، حالا که ائمه اطهار و پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) در دسترس ما نیستند، روحانیت به عنوان کسانی که درس خوانده اند و به آن پایبند هستند. تعالیم پیامبر و اهل بیت نیز باید به صورت نبوی و علوی آن را به مردم برساند تا مردم بفهمند، گریه کنند و عمل کنند.

یادداشت رحلت یا شهادت پیامبر اکرم (ص)

شهادت نبی مکرم اسلام به تفصیل بیان شده است. بسیاری از مردم از رحلت و رحلت رسول خدا صلی الله علیه و آله بر اساس رسم یاد شده صحبت می کنند. مرحوم علامه سید جعفر مرتضی عاملی در کتاب الصحیح من سیره النبی الاعظم (علیه السلام) در بررسی 20 سند معتبر تاریخی می گوید: بین موت و مرگ طبیعی و شهادت فرق است. که علت رحلت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله شهادت است نه مرگ طبیعی. در این کتاب آمده است که پیامبر اکرم (ص) در جنگ خیبر توسط یک زن یهودی مسموم شد و به شهادت رسید. البته مدت عمل زهری که این پیامبر با آن اطعام می شد تا روز 28 صفر یک سال به طول انجامید، یک سال بعد پیامبر خدا وفات کردند.

روزنامه جام جم